Web Analytics

Presqu'île de Crozon: Bretagne in een notendop

Scroll naar beneden

Bretagne is hot. Maar ook hopeloos uitgestrekt. Presqu’île de Crozon biedt uitkomst. Op dit makkelijk te behappen schiereiland, even ten zuiden van de stad Brest, vind je werkelijk alles waar de streek zo bekend om staat. Eindeloze stranden en ruige rotspunten, steile kliffen en idyllische baaien, overwoekerde forten en prehistorische megalieten, pittoreske haventjes en imponerende monumenten. Bretagne in een notendop dus.

  • Tekst & foto'sMonique Van Gaal

Crozon is puur natuur. Het hele schiereiland valt onder de bescherming van het Parc Régional d'Armorique, een landschapspark dat speciaal in het leven is geroepen voor het behoud van de inheemse planten- en dierenwereld, de authentieke dorpen en ambachtelijke bedrijven. Thans wordt Crozon beschouwd als één van de meest oorspronkelijke plekken van Bretagne.

Eén en al kust

Onze basis voor de komende week is Morgat, een buitengewoon attractief badplaatsje aan de zuidkant van het schiereiland. Aanlokkelijke crêpes restaurants voeren er de boventoon. Een pittoresk haventje vol plezierboten, aan een bij laagtij uitgestrekt, halvemaanvormig strand. Door de beschutte ligging achter de kliffen heeft men hier relatief weinig last van de doorgaans vrij stevige westenwind. Het tropisch ogende strandje achter de haven ligt bezaaid met rotsblokken aan de voet van een steile afbrokkelende klif, en loopt in rap tempo vol met zeewater. De vloed kondigt zich aan: tijd om ons de hoogte in te begeven. We beklimmen het steile kustpad en bevinden ons al snel bovenop de met pijnbossen bedekte klif. Het uitzicht op de haven en de turquoise zee diep beneden ons is magnifiek. Via het overwoekerde fort van Kador en de vuurtoren, besluiten we ons korte ommetje met de afdaling langs enkele van de meest romantische villa’s van Morgat.

Crozon is een en al kust: aan het westelijke uiteinde van deze ver in zee uitgestoken landtong ‘hangen’ nog eens drie sub-schiereilanden. Grillige kliffen, wondermooie stranden, ontzagwekkende rotspunten, verscholen baaitjes. Hoge bomen zie je hier zelden, daar maakt de straffe westenwind wel korte metten mee. Maar het allermooiste is dit: er loopt een wandelpad langs de gehele kust! Het pad maakt deel uit van de GR34, een ongeveer 2.000 kilometer lange bewegwijzerde wandelroute, die de hele kust van Bretagne bestrijkt. Ooit aangelegd door de douane om smokkelaars te onderscheppen, maar thans behoort de GR34 tot het rijk der wandelaars. Wij kiezen voor de wandeling van de Pointe de Saint-Hernot, even ten zuiden van Morgat, naar de Cap de la Chèvre (kaap van de geit). Al snel ontwaren we het dromerige Île Vierge ver beneden ons. Het water rondom dit ‘maagdelijke eiland’ is werkelijk kristalhelder: de idyllische eindbestemming van menige zeilbootexcursie. Op en neer gaat het pad, over de kliffen, langs taaie prikkelstruiken, met telkens weer een ander verbluffend mooi uitzicht, op spectaculaire kustlijnen of betoverend mooie, maar nagenoeg onbereikbare strandjes.

Keurig netjes op een rij

Ze staan pal aan de weg: de imposante menhirs van Lagatjar, keurig netjes in rijen opgesteld. De belangstelling voor deze prehistorische megalithische uitlijning – die een beetje doet denken aan Stonehenge – kwam eigenlijk ook pas op gang nadat de stenen tijdens de grote restauratie van 1928-1929 rechtop waren gezet. Voor die tijd vond men dit samenraapsel van grote en kleinere stenen maar een rommeltje. We lopen erlangs, eromheen, erdoorheen. De ene steen is groot, tot wel drie meter hoog, de andere kleiner en enkel opvallend in combinatie met de grotere exemplaren. De langste rij stenen meet maar liefst tweehonderd meter. Haaks daarop twee kortere rijen en een eindje verderop staat nog een drietal menhirs. Een stuk of tachtig menhirs in totaal. Over de herkomst van de stenen is veel onduidelijkheid; waren het Keltische stammen die ze hier samenbrachten, eigende men de stenen astronomische krachten toe? Dat de plek reeds in 1883 werd betiteld als historisch monument, kon echter niet voorkomen dat deze alsnog een tijdlang als voetbalveld, en later zelfs als camping, dienstdeed!

Vanaf de menhirs zien we de torens van de ruïne van het landgoed van Saint-Pol-Roux al boven de duinen uitsteken. Een indrukwekkende bouwval met een al even onthutsende geschiedenis. Het was in het jaar 1903 dat de Parijse dichter Paul Roux alias Saint-Pol-Roux(1861-1940) een oud vissershuis even buiten Camaret-sur-Mer kocht, en het transformeerde tot een prachtig herenhuis met acht imposante torens. Al snel betrok het gezin Roux dit monumentale huis bovenop de duinen, met geweldig uitzicht op het brede strand van Pen Hat. Een teruggetrokken leven, dat ambieerde de dichter. Het soort leven dat de creativiteit ten goede zou komen. Maar het verliep anders: het huis werd de zoete inval voor menig kunstenaar en schrijver. Tot die gewraakte nacht in juni 1940, waarop de wijze dichter met zijn lange haar en witte baard er op tachtigjarige leeftijd de gruwelijkste nacht van zijn leven beleefde. Een dronken Duitse soldaat drong het huis binnen, doodde de huishoudster en verwondde de dichter en zijn dochter Divine. Na ontslag uit het ziekenhuis van Brest, keerde Roux terug naar een geplunderd huis. Al zijn geschriften en manuscripten waren verscheurd of verbrand. De schok was zo groot, dat hij kort daarna overleed van wanhoop en verdriet. De Britse luchtmacht deed er in 1944 nog een schepje bovenop, door het door de Duitsers bezette huis plat te bombarderen.

Crozon ademt verdediging

Ook Camaret-sur-Mer is een bijzonder fraai kustplaatsje. De bonte huisjes op de kade herbergen restaurants en winkeltjes. Zeil- en vissersboten dobberen op het kalme water van de door een lange dam beschermde haven. Camaret had ooit een verdedigingsfunctie. De okergele Vauban toren – ook wel de “Gouden toren” genaamd – is hier getuige van. Het majestueuze 18 meter hoge, veelhoekige bouwwerk staat pontificaal op het puntje van de dam. Gebouwd in de 17e eeuw door vestingbouwer Vauban, met als doel de toegang tot Brest te bewaken. Vandaag de dag lijkt de toren echter alleen over de ernaast gelegen kapel van Notre Dame de Rocamadour – beschermheilige van de zeelui – en het fotogenieke scheepskerkhof te waken.

Eigenlijk ademt het héle schiereiland verdediging; op elke rotspunt is wel een fort of bunker te vinden. Door de ligging even ten zuiden van de havenstad Brest, is Crozon al sinds jaar en dag een belangrijk strategisch punt. Op een dag rijden we naar het uiterste puntje van het sub-schiereiland Roscanvel, waar zich op de Pointe des Espagnols (de Spaanse Kaap) een bezienswaardige vesting bevindt. De kaap ligt pal tegenover Brest. Vanaf de zestig meter hoge klif kan men goed zien wie er komt en gaat. De ideale uitkijkpost in tijden van oorlog dus. De kaap dankt zijn naam aan de tijd van de godsdienstoorlogen. Het was in het jaar 1594 dat zo’n 400 katholieke Spanjaarden de klif bezetten en er een fort oprichtten, met als doel de zich in Brest verschanste hugenoten aan te vallen. Uiteraard kwam het Franse leger hiertegen in opstand. Maar wie had kunnen vermoeden dat de strijd zo fel zou zijn, dat zelfs een omvangrijk leger als dat van Frankrijk lang niet bestand bleek tegen een handjevol Spanjaarden. De strijd duurde maar liefst een maand en kostte het leven aan duizenden soldaten. Wij klauteren op en langs de overwoekerde versterkingen. Van een Spaans fort is geen spoor meer te bekennen. En toch, geschiedenis herhaalt zich: helikopters vliegen af en aan. Roscanvel is na de aanslagen van 11 september 2001 in de Verenigde Staten opnieuw voor een deel ingericht door het Franse leger.

Een kogelronde berg

Ondanks de zeer bescheiden hoogte (330 meter), zien we de hoogste berg van Crozon, de Ménez-Hom, al van een flinke afstand boven het landschap uitsteken. Maar dat komt eigenlijk meer door het markante uiterlijk van deze kogelronde dode vulkaan: kaal en bruinig, te midden van een overwegend groen landschap. Om de strategische ligging in het uiterste oosten van het schiereiland, met vanaf de top uitzicht tot in de verste verten, is ook de Ménez-Hom een uitstekende plek om de wijde omgeving in de gaten te houden. De berg is dan ook doordrenkt van mysterieuze legendes en verhalen. Voor de Kelten was het een heilige berg, een plek waar rituelen werden uitgeoefend. Megalieten en stapels stenen getuigen hiervan. De legendarische Koning Marc’h van Cornwall, de door een vloek met paardenoren uitgedoste vorst, zou hier begraven zijn. Eenmaal verlost van zijn paardenoren en erop gebrand om een vrouw te vinden, stuurde hij neef Tristan op pad om voor hem de mooie Isolde te veroveren: het begin van een onmogelijke liefde. Ons voornemen om de berg te beklimmen vervliegt terstond bij de aanblik van die prachtig geasfalteerde weg naar de top. Tal van uitnodigende kiezelpaden lopen echter kriskras over de met heidestruiken bedekte top en flanken van de berg, en zo komt deze ochtend toch nog in het teken van wandelen te staan.

Van de Ménez-Hom is het maar een klein stukje rijden, via de feeërieke 16e eeuwse kerk van Argol, naar de ruïnes van de Middeleeuwse abdij van Landévennec, in het noordoosten van Crozon. Niet geheel onbegrijpelijk, dat de heilige Guénolé in de 5e eeuw dit paradijselijke plekje verkoos als zetel van zijn nieuwe heiligdom. Prachtig gelegen aan de monding van de rivier de Aulne, met een subtropische plantengroei dankzij de beschutte ligging en het milde klimaat. Toch konden dikke muren, torens en grachten niet voorkomen dat de plek meermaals werd overvallen en vernietigd. Er dreigde altijd wel gevaar van zee, van piraten bijvoorbeeld. De aanval van de Vikingen in 913 was zo destructief, dat de monniken genoodzaakt waren te vluchten. Maar ook de Franse revolutie gooide roet in het eten: het klooster werd verkocht en een tijdlang gebruikt als steengroeve. Strikte gehoorzaamheid, poverheid en kuisheid behoorden tot de deugden van de monniken. Samen stilzwijgend eten, onderwijl luisterend naar lezingen, dat was voor hen een genot; helemaal in je eentje te moeten eten behoorde tot de meest gevreesde sancties. Geneeskrachtige planten in de tuin herinneren aan de tijd dat arme zieken altijd bij de monniken konden aankloppen voor hulp.

Crozon verlaat je niet zonder een bezoek te hebben gebracht aan de fameuze, zeventig meter hoge Pointe de Pen-Hir. Een fotogenieke rotspunt, niet in de laatste plaats door de direct in het oog springende eilandjes die in het verlengde van de pointe liggen: de Tas de Pois. Letterlijk: een stapel erwtjes. Het monument ter ere van de Bretons die voor een Vrij Frankrijk streden oogt robuust genoeg om weer en wind te kunnen doorstaan, en dat is maar goed ook, want westenwinden en de onstuimige Atlantische oceaan zijn heer en meester in dit overweldigende landschap.

Volg ons op Instagram

Volg @goodbyemag voor leuke tips en bloedmooie vakantie hotspots!

volg ons

Abonneer voordelig!

  • reisreportages over de mooiste vakantiebestemmingen
  • de knapste logeeradressen en lekkerste adresjes
  • tientallen tips voor een vakantie dichtbij of ver weg

abonneer

Deze website maakt gebruik van verschillende type cookies. Hier vind je meer informatie. Akkoord